You might want to try these alternative searches:
Displaying 1081 - 1090 out of 1395 entries.
![]()
Germanic Lexicon Project
Search results
Home
Texts
Search
Messages
Volunteer
About
Search Help
Search for has again, using less strict matching (1400 results)
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0239, entry 5
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
B. As this word appears almost in every line only special usages need be mentioned, as, ef maðr færir ómaga fram ok beri fé undir hann (acc., sc. ómagi), eðr eigi hann (nom., the same) fé, þá skal hann (nom., sc. maðr) beiða hann (acc., sc. ómagi) með vátta, at hann (nom., the same) seli hánum (dat., sc. maðr) fjár-heimting á hönd þeim mönnum er hann (nom., sc. ómagi) á fé undir, Grág. i. 279; here the context is very perplexing, chiefly owing to the identity of acc. and nom. sing, masc., but also because the pron. is sometimes demonstr., sometimes reflexive; in the latter case an Icel. would now say sér instead of hánum: so also, þá skal hann beiða samþingis-goða, at hanu fái honum (i.e. sibi) mann, 10: again, skal hann selja sókn ok vörn ef hann vill, ok svá varðveizlu fjár síns þess er hann á hér eptir, 146; þá skal hón ráða við ráð frænda síns (her) nokkurs, 307; Gunnarr kenndi féit at þat var hit sama sem hann (i.e. Njal) hafði honum (i.e. to Gunnar) greitt, Nj. 56. II. the pers. pron. is often prefixed to a pr. name, as a sign of familiarity; farit upp til hestsins ok gætið hans Kols, Nj. 56; eðr hverr maðr er hann Gunnarr, what sort of a man is Gunnar? 51; ok hleypr á hann Þorkel upp, 114; ok leitið ér at honum Höskuldi, go and look after Hoskuld, 171; sæmd er ek veitta honum Þórólfi bróður þínum, Eg. 112; segir hann Pálnir, Fms. xi. 47; hón Ingibjörg, 49; hann Gísli, Grett. (in a verse); ok berjask við hann Ólaf, Fagrsk. 86; hans Vígólfs, Sól.; svá er, segir hann Þórðr, Ísl. ii. 329 :-- this has become very freq. in mod. conversational usage, so that a person (nay, even an animal or a ship that has a name) is scarcely ever named without the pron., bidd' 'ann Jón að koma, segð' 'onum Jóni, vekt' 'ana Sigríði; hún Sigga litla, hann Jón litli, etc.; or of ponies, sækt' 'ann Brún, legð' á 'ana Skjónu; cp. the dialogue in Ísl. Þjóðs. i. 612, -- ég skal fylla mína hít, segir 'ún Hvít, ég ét sem ég þoli, segir 'ann boli, etc.; or Kvöldv. ii. 197, -- taktú þarna frá 'enni Reyðr og gefð' 'enni Hyrnu, hún Húfa hefir flækt sig í niðrbandinu. III. er hann = who, that; sá maðr er hann vill, Grág. i. 19, 27, 36, vide p. 132. 2. answering to Fr. on, Germ. man, Engl. one; væri sverðit til tækt er hann vildi, when one wished, Eg. 505; but this use is very rare.
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0242, entry 25
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
B. The COMPDS are very numerous in adjectives, nouns, and participles, but fewer in verbs; we can record only a few, e.g. hálf-afglapi, a, m. half an idiot, Band. 4 new Ed. hálf-aukinn, part. increased by half, H. E. ii. 222. hálf-áttræðr, see above. hálf-bergrisi, a, m. half a giant, Eg. 23. hálf-berserkr, m. half a berserker, Sd. 129. hálf-björt, n. adj. half bright, dawning. hálf-blandinn, part. half blended, Stj. 85. hálf-blindr, adj. half blind. hálf-bolli, a, m. half a bowl (a measure), N. G. L. ii. 166. hálf-breiðr, adj. of half breadth, Jm. 2. hálf-brosandi, part. half smiling. hálf-bróðir, m. a half brother (on one side). hálf-brunninn, part. half burnt. hálf-bræðrungr, m. a half cousin, K. Á. 140. hálf-búinn, part. half done. hálf-dauðr, adj. half dead, Sturl. ii. 54, Magn. 530, Hkr. iii. 366. hálf-daufr, adj. half deaf. hálf-deigr, adj. damp. hálf-dimt, n. adj. half dark, in twilight. hálf-drættingr, m. a fisher-boy, who gets half the fish he catches, but not a full 'hlutr.' hálf-ermaðr, part. half sleeved, Sturl. iii. 306. hálf-etinn, part. half eaten, Al. 95. hálf-eyrir, m. half an ounce, Fms. x. 211. hálf-fallinn, part. half fallen, K. Á. 96; h. út sjór, of the tide. hálf-farinn, part. half gone. hálf-fertrugr, hálf-fimti, hálf-fimtugr, hálf-fjórði, see above (II). hálf-fífl, n. and hálf-fífla, u, f. half an idiot, Fms. vi. 218, Bs. i. 286. hálf-fjórðungr, m. half a fourth part, Bs. ii. 170. hálf-frosinn, part. half frozen. hálf-fúinn, part. half rotten. hálf-genginn, part. halving. hálf-gildi, n. half the value, Gþl. 392. hálf-gildr, adj. of half the value, N. G. L. hálf-gjalda, galt, to pay half, N. G. L. i. 174. hálf-grátandi, part. half weeping. hálf-gróinn, part. half healed. hálf-görr, part. half done, only half done, left half undone, Fms. ii. 62; litlu betr en hálfgört, Greg. 24. hálfgörðar-bóndi, a, m. a man who has to furnish half a levy, D. N. hálf-hélufall, n. a slight fall of rime, Gísl. 154. hálf-hlaðinn, part. half laden, Jb. 411. hálf-hneppt, n. adj. a kind of metre, Edda 139. hálf-hræddr, adj. half afraid. hálf-kirkja, u, f. a 'half-kirk,' = mod. annexía, an annex-church, district church, or chapel of ease, Vm. 126, H. E. i. 430, ii. 138, Am. 28, Pm. 41, Dipl. v. 19; distinction is made between al-kirkja, hálf-kirkja, and bæn-hús, a chapel. hálf-kjökrandi, part. half choked with tears. hálf-klæddr, part. half dressed. hálf-konungr, m. a half king, inferior king, Fms. i. 83. hálf-kveðinn, part. half uttered; skilja hálfkveðit orð, or hálfkveðna vísu = Lat. verbum sat, MS. 4. 7. hálf-launat, n. part. rewarded by half, Fms. ii. 62, Grág. i. 304. hálf-leypa, u, f. a half laupr (a measure), B. K. passim, hálf-leystr, part. half loosened, Greg. 55. hálf-lifandi, part. half alive, half dead, Mar. hálf-litr, adj. of a cloak, of two colours, one colour on each side, Fms. ii. 70, Fas. iii. 561, Sturl. ii. 32, iii. 112, Fær. 227, Bs. i. 434. hálf-ljóst, n. adj.; pá er hálfljóst var, in twilight, Sturl. iii. 193. hálf-lokaðr, part. half locked. hálf-mætti, n. 'half might,' opp. to omnipotence, Skálda 161. hálf-mörk, f. half a mark, Vm. 80, 126. hálf-nauðigr, adj. half reluctant, Fms. xi. 392. hálf-neitt, n. adj. 'half-naught,' trifling, Fas. i. 60. hálf-níð, n. half a lampoon, Fms. iii. 21. hálf-níræðr, see above (II). hálf-nýtr, adj. of half use, Rb. 86. hálf-opinn, adj. half open. hálf-prestr, m. a 'half-priest,' a chaplain to a hálfkirkja, Sturl. ii. 178. hálf-pund, n. half a pound, Gþl. 343. hálf-raddarstafr, m. a semivowel, Skálda 176, 178. hálf-reingr, a, m. a half scamp, Bs. i. 517. hálf-rétti, n. a law term (cp. fullrétti, p. 177), a
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0243, entry 1
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
slight, a personal affront or injury of the second degree, liable only to a half fine; e.g. hálfréttis-orð is a calumny in words that may be taken in both senses, good and bad; whereas fullréttis-orð is downright, unmistakable abuse, Grág. ii. 144; hence the phrases, mæla, göra hálfrétti við e-n, i. 156, 157, ii. 153. hálfréttis-eiðr, m. an oath of compurgation to be taken in a case of h., N. G. L. i. 352. hálfréttis-maðr, m. a man that has suffered hálfrétti, Gþl. 105, 200. hálfréttis-mál, n. a suit of a case of h., N. G. L. i. 314. hálf-róinn, part. having rowed half the way, half-way, Fms. viii. 312. hálf-róteldi, n., prob. corrupt, Fms. xi. 129. hálf-rými, n. a naut. term, half a cabin, one side of a ship's cabin, Fms. viii. 138, ix. 33, x. 157, Hkr. i. 302. hálfrýmis-félagar, m. pl. messmates in the same h., Edda 108. hálfrýmis-kista, u, f. a chest or bench belonging to a h., Fms. viii. 85. hálf-rökit (-rökvit, -rökvat), n. adj. half twilight, in the evening, Grett. 137, 140 A; hálf-rökvat is the mod. form, which occurs in Grett. 79 new Ed., Jb. 176, Al. 54; vide rökvit. hálf-sagðr, part. half told; in the saying, jafnan er hálfsögð saga ef einn segir = audiatur et altera pars, Grett. 121. hálf-sextugr, see hálfr II. hálf-sjauræðr, adj. = hálfsjötugr, Stj. 48. hálf-sjötugr, see hálfr II. hálf-skiptr, part. = hálflitr, Fms. ii. 170, Sturl. iii. 112. hálf-sleginn, part. half mown, of a field. hálf-slitinn, part. half worn. hálf-sofandi, part. half asleep. hálf-sótt, n. part. half passed; hálfsótt haf, a half-crossed sea. hálf-systkin, n. pl. half brother and sister, cp. hálfbróðir. hálf-systur, f. pl. half sisters. hálf-tíræðr, see hálfr II. hálf-troll, n. half a giant, Eg. 1, Nj. 164 (a nickname). hálf-tunna, u, f. half a tun, Vm. 44. hálf-unninn, part. half done, Fas. ii. 339. hálf-vaxinn, part. half grown. hálf-vegis, adv. by halves. hálf-virði, n. half worth, Jb. 403, Glúm. 347, Sturl. ii. 132. hálf-visinn, part. and hálf-vista, adj. half withered, and medic. palsied on one side. hálf-viti, a, m. a half-witted man. hálf-votr, adj. half wet. hálf-vætt, f. half weight (a measure), Dipl. iv. 8, Fas. iii. 383. hálf-þrítugr, see hálfr II; spelt half-ðritogr, Js. 79. hálf-þurr, adj. half dry. hálf-þverrandi, part. half waning, Js. 732 (of the moon). hálf-þynna, u, f. a kind of small axe, Gþl. 103, 104, Lv. 35. hálf-ærinn, part. half sufficient, Fms. viii. 440. hálf-ærr, adj. half mad, Sks. 778. II. in mod. usage hálf is freq. used = rather, e.g. hálf-kalt, adj. rather cold: hálf-feginn, adj., eg er hálffeginn, I am rather glad: e-m er hálf-íllt, hálf-bumult, hálf-óglatt, n. adj. one feels rather ill: hálf-hungraðr, hálf-svangr, hálf-soltinn, hálf-þyrstr, adj. rather hungry, rather thirsty, etc., and in endless compds.
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0243, entry 17
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
HÁR, adj., fem. há, neut. hátt, vide Gramm. p. xix; compar. hæri or hærri, superl. hæstr; hæðstr and hærstr, which are found in old printed books, are bad forms; for the inflexions, (which vary much, sometimes inserting f or v, sometimes not,) see the references below; in mod. usage the v is usually dropped, but the cases are bisyllabic, e.g. háir, háar, háa, háum, instead of the old hávir, hávar, háva, háfum or hám; the definite form in old writers is hávi or háfi, in mod. hái: [Ulf. hauhs = GREEK; A. S. heah; Engl. high; O. H. G. hoh; Hel. hoh; Germ. hoch; old Frank, hag or hach; Swed. hög; Dan. höj; all of them with a final guttural, which in mod. Dan. has been changed into j; the final labial f or v, which in olden times was so freq. before a vowel, may be compared to laugh, rough, etc. in mod. Engl.; the g remains in the cognate word haugr] :-- high; stiga sex álna háfan, Vm. 129; í hám fjalla-tindum, Edda 144 (pref.); á háfum fjöllum, Skálda 181; há fjöll, Getsp.; á hám gálga, Fsm. 45; á bekk hám, Akv. 2; hár bylgjur, Edda (Ht.); á borg inni há, Am. 18; á há fjalli, Gm. 17, Bs. i. 26 (in a verse); enar hæstu fjalla hæðir, Stj. 59; hár turn, Hkr. iii. 63; skaptið var eigi hæra, en ..., Eg. 285 (of a spear); hátt hlaup, a high leap, i.e. from a high place, Fms. i. 166; hæri en grön er vex á hæsta fjalli, Hom. 152; hávar bárur, Gh. 13: hávar unnir, Skv. 2. 16; háfan garð, Fms. vi. (in a verse); hávu grasi, Hm. 120; but há grasi. Gm. 17; upp-háfa skúa, high boots, Fms. vii. 321: phrases, bera hæra skjöld, hlut, to carry the highest shield, lot, Fas. i. 383, Ld. 322. 2. tall; hárr maðr vexti (tall of stature), manna hæstr, very tall, Fms. i. 155; hárr maðr ok harðvaxinn, vii. 321. 3. a metrical term; syllables in rhyme having the same consonants and quantity of vowels are jafn-háfar, in the same strain; kvattú svá? 'gröm skömm' eigi eru þær hendingar jafn háfar; 'hrömm skömm' þat væri jafnhátt, Fms. vi. 386. II. metaph. high, sublime, glorious; hærri tign, Fms. i. 214; enir hæstu Guðs postular, 625. 82; í hærra haldi, Fms. vii. 112; margar ræður þvílíkar eða enn hæri, or still sublimer, Sks. 635; hljóta háfan sigr, a glorious victory, Merl. 2. 69; háfan ávöxt, Mar. kv. 17; hæstu daga, hæstu hátíðir, the highest days or feasts (hátíð), Fms. x. 22. 2. at the highest pitch; meðan hæstir eru stormar um vetrinn, Sks. 46; at hann væri kyrr meðan hæst væri vetrar, in the depth of winter, Fms. ix. 480; meðan hæst væri sumars, in the height of summer, Lv. 43; hátt vetrar megin, Sks.; cp. há-degi, há-vetr, há-sumar
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0244, entry 137
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
A. To heave, lift, raise; hefja stein, to lift a stone, Eg. 142; ok munu nú ekki meira hefja fjórir menn, 140; (hón) hóf hann at lopti, hove him aloft, Ýt. 9; hefja e-n til himins, Edda 61 (in a verse); hóf hann sér af herðum hver, Hym. 36; þá er hefja af hvera (mod. taka ofan pott, to take the pot off), Gm. 42; hóf sér á höfuð upp hver Sifjar verr, Hým. 34; hón hófat augu af mér, she took not her eyes off me, Korm. 16; hann hóf upp augu sín, he lifted up his eyes, 623. 20; hefja sik á lopt, to make a leap, Nj. 144. 2. phrases, hefja handa, to lift the hands (for defence), Nj. 65, Ld. 262; h. höfuðs, to lift the head, stand upright, be undaunted; sá er nú hefir eigi höfuðs, Nj. 213: h. sinn munn í sundr, to open one's mouth, Sturl. iii. 189: hefja graut, skyr, etc., to lift the porridge, curds, etc., eat food with a spoon, Fms. vi. 364; Rindill hóf (Ed. hafði wrongly) skyr ok mataðisk skjótt, Lv. 63. 3. hefja út, to lift out a body, carry it from the house (út-hafning), Eg. 24; er mik út hefja, Am. 100; var konungr hafiðr dauðr ór hvílunni, Hkr. iii. 146. The ceremony of carrying the corpse out of the house is in Icel. still performed with solemnity, and followed by hymns, usually verses 9 sqq. of the 25th hymn of the Passíu-Sálmar; it is regarded as a farewell to the home in which a person has lived and worked; and is a custom lost in the remotest heathen age; cp. the Scot. to lift.
. hefja (barn) ór heiðnum dómi, to lift (a bairn) out of heathendom, is an old eccl. term for to be sponsor (mod. halda undir skírn), Sighvat (in a verse); N. G. L. i. 350 records three kinds of sponsorship -- halda barni undir primsignan, önnur at hefja barn ór heiðnum dómi, þriðja at halda á barni er biskup fermir: to baptize, skal þat barn til kirkju færa ok hefja ór heiðnum dómi, 12; barn hvert er borit verðr eptir nótt ina helgu, þá skal haft vera (baptized) at Páskum, id. 4. to exalt, Ad. 20, cp. with Yngl. S. ch. 10; hóf hann Jóseph til sæmðar, Sks. 454; hafðr til ríkis, 458; upp hafðr, 451; önd hennar var upp höfð yfir öll engla fylki, Hom. 129; hann mektaðisk mjök ok hóf sik of hátt af þeim auðæfum, Stj. 154; at hann hæfi upp (exaltaret) Guðs orð með tungunni, Skálda 208; konungr hóf hann til mestu metorða, 625. 31: er hans ríki hóf, 28. II. impers., 1. to be heaved, hurled, drifted, by storm, tide, or the like; þá hóf upp knörr (acc.) undir Eyjafjöllum, a ship was upheaved by the gale, Bs. i. 30; hóf öll skipin (acc. the ship drifted) saman inn at landinu, Hkr. i. 206; þetta hóf (drifted) fyrir straumi, iii. 94; þeir létu hefja ofan skipin forstreymis, let the ship drift before the stream, Fms. vii. 253; Birkibeina hefr undan, the B. went back, ix. 528. 2. medic., en er af henni hóf öngvit (acc. when she awoke, of one in a swoon), Bjarn. 68; þá hóf af mér vámur allar (acc. all ailments left me), svá at ek kenni mér nú hvergi íllt, Sturl. ii. 54; ek sé at þú ert fölr mjök, ok má vera, at af þér hafi, I see thou art very pale, but may be it will pass off, Finnb. 236; hóf honum heldr upp brún (acc. his face brightened), Eg. 55. III.
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0247, entry 8
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
hé-gómi, a, m. [the prefixed syllable hé- in hégómi and hégilja has no independent existence, but seems to be identical with Goth. hivi (by which word Ulf. renders the Gr. GREEK, 2 Tim. iii. 5), A. S. hiv, Engl. hue, denoting outward appearance, with a notion of falseness; thus hégómi literally denotes whatever is false to the touch or taste, hé- and gómr, q.v.]: I. a cobweb, litter, dust, esp. within doors; reykr, hégómi, fölski, fys, fjúkandi lauf og strá, Hallgr., freq. in mod. usage; it can only be accidental that the word is not found in old writers. II. metaph. falsehood, folly, nonsense; var þat ekki nema hégómi vándra manna, Fms. ix. 449 (v.l. to lygi ein); sumir lásu bækr fyrir honum til þessa hégóma (nonsense), 460, v.l.; en Svíar mæla þessu í mót ok telja hégóma at þar hafi menn farizk, Ó. H. 18; en vér höfum setið hér at hégóma hans ok ginningum, Ld. 322; mikill h., great nonsense, Fms. vi. 445; af alvöru eðr af hégóma, Eg. 729; mæla tál ok hégóma, Nj. 358; h. ok uppslátta, Fms. ix. 285; þú segisk elska mik, en þat er þó ekki nema h. þinn, Stj. 417; hyggja hégóma, to think foolishly, Hom. 69; ekki sinni ek hégóma þínum, Ísl. ii. 214; verða at hégóma, to be set at naught, Barl. 8. 19, Stj. 433; heimsins h., Barl. 91; segja hégóma á e-n, to slander one, Karl. 57; eigi skal þú hafa nafn Drottins í hégóma, Pr. 437; mod., þú skalt ekki leggja nafn Drottins Guðs þíns við h., Exod. xx. 7. 2. mod. vanity, vain things; hégómi hégómans og allt er h., Eccles. i. 2, 14; skepnan er hégómanum undir gefin, Rom. viii. 20; í hégóma síns hugskots, Ephes. iv. 17. COMPDS: hégóma-dýrð, f. vain-glory, Bs. i. 373, Stj. 146. hégóma-líf, n. a vain life, Hom. 93. hégóma-maðr, m. a charlatan, liar, Karl. 274: mod. a vain, idle person. hégóma-mal, n, a vain speech, Fms. iv. 258, xi. 248. hégóma-nafn, n. an empty name, sham name, Hkr. ii. 268. hégóma-starf, n. vain labour, Stj. 298.
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0248, entry 33
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has not been hand-corrected.
However, the page is reserved and someone is correcting it.HEILL, n. and f. [Dan. held] , good luck; the gender of this word varies. A. Neut., which seems to be the older gender, an omen, auspice, foreboding; hver'ro bözt heill (pl.), which are the best auspices? the answer, mörg eru góð heill. there are many good auspices, Skv. 2. 19, 20, cp. 22; giptusamlegt heill, a favourable omen, Al. 13; the neut., which is obsolete elsewhere, has remained in the phrases, góðu heilli (bonoaiigurio), illu heilli (mala augurio), in a good, evil hour; illu heilli bauð ek þér barnfóstr, Ísl. ii. 141; illu heilli vartii skapað, Hom. 153; illu heilli höfu ver her dvalizt, Nj. 241; fórtn fá heilli heiinan, with small luck, Ó. H 107; verstu heilli, Heir. 4; góðu heilli, in a good hour, Fms. ix. 236, x. 18 (in a verse): talismans, of hidden magical runes written on ' gumna heilujm' (on talismans?), Sdm. 16. B. Fern, good luck, happiness: 1. plur., with the notion of being the gift of auspices or of an oracle, esp. in pl., so that the gender is dubious; fékk Ingólfr at blóti miklu ok leitaði sér heilla urn ibrlog sin, Landn. 33; skal bórólfr biota ok leita heilla þeim bræðrum, Eg. 257; hefir þessi flokkr leitað sér heilla at tilvisan fjölkunnigra manna, at þeir skyldi urn nætr berjask, Fms. vii. 296; Hallsteinn skaut setstokkum fyrir borð í hafi til heilla sér eptir fornum sið, Fs. 123, Landn. 34; pa skaut Steinþórr spjóti at fornum sið til heilla súr yfir flokk Snorra. Eb. 228 (an old heathen rite); þótti þat líkast til langlífis ok heilla, 126 new Ed.; ok var brugðit heillnm sverðsins, the spell of the sword was broken, Korm. 84; áttú, Sigtnundr, af þeim hring heillir at taka, Fair. 103. 2. esp. (also in pl.) with the personal notion of a good spirit or angel, cp. haniingja; eigi veil ek hvárt vit eigum heill sainan, i. e. if we shall have luck together, of two persons having one life and one heart, Nj. 3; þótti stór heill til hans horfit hafa, Fs. 194; Leifr kvað hann cnn mundu mestri heill styra af þeim frændum, Fb. i. 538; hann bað þeim heill duga, he wished them good speed, Gullþ. J4; fær þú braut bii þitt ok vestr ytir Lagar- fljót, bar er heill þín oil, Hrafn. I; heillum horiinn, /or saken by luck, Grett. 150. 3. sayings, illt er fyrir heill at hrapa, V i s ill to rush on and leave one's good luck behind, Skv. 2. 25; hátíðir eru til heilla beztar (mod. hátíð er til heilla bezt), denoting that high feasts ought to be chosen for momentous affairs, Ld. 176 (of one being christened at Yule time); fall er farar-heill, a fall is a good omen (in departing), Fms. vi. 414: the phrase, vera e-m lítil heilla-þúfa, to be a stumbling-block to one, the metaphor prob. taken from the popular lore as to mounds with hidden hoards, ek heft orðit lítil heilla þúfa um at þreifa flestuin mönnum, Grett. 143. 4. in mod. usage as a term of endearment, heillin, heillin min, dear! my dear! the address of a husband to his wife; the bride asks, hverjum ætlarðú at bjóða í veizluna okkar, hjartaft mitt ? the bridegroom answers, eg veil það mi ekki, heillin min ! Ísl. bjóðs. i. 243; getrþu ekki gefið manninum hressingu, heillin ? Hrolfr. 8; hann (our son) er svo kargr, heillin min ! hann nennir ekki neitt að eera, látum við strákinn stúdiera, Grönd. 72; cp. Bb. 3. 21 -- htin (the wife) kyssir og með klappi segir, konidú bk-ssaðr, heillin mín ! -- heillin góð ! is in many Icel. houses the address of the servants to the mistress: æ! hvernig getið þór nú farið að tala, heillin góð ? Piltr og Stúlka, 36; sælir og blessaðir, Auðun miun ! sælar og blessaðar, heillin góð ! Hrólfr. 6. COMPDS: heilla- brigði, n. pl. a turn of luck, Fs. 151. heilla-drjugr, ad] , fortunate, Grett. 150. heilla-lauss, adj. luckless. heilla-leysi, n. ill luck, Nj. 206. heilla-maor, m. a lucky man. beilla-ráð, n. good advice or a l wc ky deed, Sks. 670, Fms. ii. 208. h. cilla-vænligr, adj. (-liga, adv.), hopeful, promising, Grett. 93 A. h. eilla-vœnn, adj. promising, Fms. xi. 235: mann-heill, orð-heill, q. v.
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0249, entry 1
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
var þó eigi heill sársins, Fbr. 164. 3. phrases, gróa um heilt (see gróa), Fms. xi. 87; binda um heilt, to bind up a hale limb; er um heilt bezt at binda, 'tis better to bind a hale than a hurt limb, Ld. 206; betra heilt en gróið, better hale than healed; með heilu ok höldnu, safe and sound, Fms. x. 376; þar skal hverr heill verða sem haltr varð, he that was halt must be made hale, a law phrase, he that has a blemish upon him must clear himself of it, N. G. L. i. 326: cp. the phrase, svelta heill hungri (mod. svelta heilu hungri), to starve, Ls. 62: a guest is asked, hvað er í fréttum, what news? to which the reply is, mannheilt og ósjúkt, all hale and 'unsick,' i.e. all well! eigi heil, not hale, i.e. enceinte, þú ert kona eigi heil, Fas. i. 52; húsfreyja þín er eigi heil, ok mun hón fæða meybarn, Ísl. ii. 196; Freydís vildi fylgja þeim ok varð heldr sein, því at hón var eigi heil, Þorf. Karl. 428. 4. answering to Gr. GREEK, in exclamation; njótið heilir handa, 'bless your hands!' well done! Nj. 71; mæl drengja heilastr, well spoken, Fms. viii. 97; báðu hann tala konunga heilstan (i.e. cheered him), vi. 240; mæltu, at hann skyldi mæla allra höfðingja heilastr, viii. 290.
. in greeting, Vþm. 4, 6, Sdm. 3, 4; kom heill, welcome! hail! Blas. 42; far heill, farewell! Fms. vii. 197; heill, Magnús frændi! 171; sít heill, sit hail! Glúm. 391, Fms. x. 201; heill svá! Stj. 621; heilir svá! 475; heilar svá! 124, Karl. 507; ek svá heill, by my soul! forsooth! Fms. v. 230; svá vil ek heil! Grett. 170 new Ed.; bað þá heila fara ok heila hittask, Fms. iv. 171. 5. whole, entire, Lat. integer; sjau hundruð heil, full seven hundred, Íb. 16; heil vika, 7, K. Þ. K. 102; heil dægr (opp. to half), Rb. 16; heil alin, N. G. L.; heilt ár, Bs. ii. 152. II. metaph. true, upright; allit., heilt ráð ok heimilt, a hale and good bargain, without fraud or flaw, Grág. i. 317; með heilum fortölum, Dipl. i. 3; ráða e-m heilt, to give wholesome (good, wise) advice to one, Nj. 31, (heilræði); með heilum hug, sincerely, cp. Hm. 106; heilum sáttum, Háv. 50 new Ed., Al. 60.
. safe; prestinum þótti eigi heilt at setja hann annat sinn undir sama váða, Fms. x. 417.
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0250, entry 14
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
Heim-dalr, m., with single l, not Heimdallr, as shewn from the gen. -dalar, not -dalls; a later form used in the Rímur was Heimdæl-1, Þrymlur 1. 8 :-- the god Heimdal, Edda, whence the poem Heimdalar-galdr, m. id. The etymology has not been made out: Heimdal was the heavenly watchman in the old mythology, answering to St. Peter in the medieval legends; respecting him vide Edda 17 (Sksm.) and passim, Gm. 13: he was also regarded as the father and founder of the different classes of mankind, see Rm. and Vsp. 1, -- meiri ok minni mögu Heimdalar, the higher and lower sons of H., i.e. all men. II. a ram in Edda (Gl.) is called heimdali.
Source: Cleasby/Vigfusson, page b0251, entry 15
View original page image as: [TIFF] [PNG]
[View previous entry] [View next entry]
[Comment on this entry]
[View comments]
The following entry has been hand-corrected once.
HEIMSKR, adj. [heima], foolish, silly, prop. 'homish,' of one who has never been from home, as in the saying, heimskt er heimalit barn, homish (silly) is the home-bred bairn: heimskr, drill, is opp. to horskr, Hm. 93; h. maðr, 19; heimskir halir, fools, bad men, Sdm. 24: the saying, verðr opt heitum heimskr maðr feginn, fair words make a fool's heart leap for joy, Þorst. St. 55; heimskir menn, Nj. 33: an idiot, Grág. i. 177; h. ok úráðvandr, Fs. 51; sá skal hýðing valda er heimskastr er á þingi, N. G. L. i. 349: nicknames, Ketill Heimski, Hrafn H., Hreiðarr H., Óttarr H., Landn., Hdl., Fms.; cp. Lat. Brutus.
Result Page: Previous 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 Next
Germanic Lexicon Project (main page)
This search system was written by Sean Crist
Please consider volunteering to correct the data in these online dictionaries.
No rights reserved. Feel free to use these data in any way you please.